Geachte heer/ mevrouw,
Bedankt voor uw bericht. Uit uw vraag maak ik op dat u kennelijk een
handelaar bent die op afstand zaken aan onder andere consumenten
verkoopt en u wilt weten of het recht op herroeping (het terugsturen
van het product) ook is toegestaan wanneer hiervan reeds een beetje is
gebruikt en/of het zegel is verbroken. Mocht dit niet juist zijn, dan
horen wij dit graag.
Inleidende bepalingen:
Op grond van artikel 7:46d BW hebben consumenten het recht om gedurende
zeven werkdagen na de ontvangst van de zaak de koop op afstand zonder
opgave van redenen te ontbinden. Dit recht komt alleen consumenten toe
(art. 7:46a onder b BW) en het moet dus gaan om een koopovereenkomst op
afstand: "de overeenkomst waarbij, in het kader van een door de
verkoper of dienstverlener georganiseerd systeem voor verkoop of
dienstverlening op afstand, tot en met het sluiten van de overeenkomst
uitsluitend gebruik wordt gemaakt van één of meer
technieken voor communicatie op afstand" (art. 7:46a onder a BW).
Verder heeft u als verkoper de verplichting om duidelijke informatie te
verstrekken omtrent dit recht op herroeping, namelijk (art. 7:46c BW):
"1. Tijdig voordat de
koop op afstand wordt gesloten, moeten aan de wederpartij met alle aan
de gebruikte techniek voor communicatie op afstand aangepaste middelen
en op duidelijke en begrijpelijke wijze, de volgende gegevens worden
verstrekt, waarvan het commerciële oogmerk ondubbelzinnig moet
blijken:
a. de identiteit en, indien de koop op afstand verplicht tot
vooruitbetaling van de prijs of een gedeelte daarvan, het adres van de
verkoper;
b. de belangrijkste kenmerken van de zaak;
c. de prijs, met inbegrip van alle belastingen, van de zaak;
d. voor zover van toepassing: de kosten van aflevering;
e. de wijze van betaling, aflevering of uitvoering van de koop op
afstand;
f. het al dan niet van toepassing zijn van de mogelijkheid van
ontbinding overeenkomstig de artikelen 46d lid 1 en 46e;
g. indien de kosten van het gebruik van de techniek voor communicatie
op afstand worden berekend op een andere grondslag dan het basistarief:
de hoogte van het geldende tarief;
h. de termijn voor de aanvaarding van het aanbod, dan wel de termijn
voor het gestand doen van de prijs;
i. voor zover van toepassing, in geval van een koop op afstand die
strekt tot voortdurende of periodieke aflevering van zaken: de minimale
duur van de overeenkomst.
2. Tijdig bij de
nakoming van de koop op afstand en, voor zover het niet aan derden af
te leveren zaken betreft, uiterlijk bij de aflevering, moeten aan de
koper op duidelijke en begrijpelijke wijze schriftelijk of, voor zover
het de in de onderdelen a en c-e bedoelde gegevens betreft, op een
andere te zijner beschikking staande en voor hem toegankelijke duurzame
gegevensdrager, de volgende gegevens worden verstrekt, behoudens voor
zover zulks reeds is geschied voordat de koop op afstand werd gesloten:
a. de gegevens, bedoeld in de onderdelen a-f van lid 1;
b. de vereisten voor de gebruikmaking van het recht tot ontbinding
overeenkomstig de artikelen 46d lid 1 en 46e lid 2;
c. het bezoekadres van de vestiging van de verkoper waar de koper een
klacht kan indienen;
d. voor zover van toepassing: gegevens omtrent de garantie en omtrent
in het kader van de koop op afstand aangeboden diensten;
e. indien de koop op afstand een duur heeft van meer dan een jaar dan
wel een onbepaalde duur: de vereisten voor opzegging van de
overeenkomst."
In het voorgaande blijkt dat consumenten dus het recht hebben om
zonder opgaaf van redenen de overeenkomst te ontbinden gedurende 7
dagen. Maar dit recht hebben consumenten niet wanneer het gaat om de
koop op afstand (art. 7:46d lid 3BW):
a. van zaken waarvan de prijs gebonden is aan de schommelingen op de
financiële markt, waarop de verkoper geen invloed heeft;
b. van zaken die:
1°. zijn tot stand gebracht overeenkomstig specificaties van de
koper;
2°. duidelijk persoonlijk van aard zijn;
3°. door hun aard niet kunnen worden teruggezonden;
4°. snel kunnen bederven of verouderen;
c. van audio- en video-opnamen en computerprogrammatuur, indien de
koper hun verzegeling heeft verbroken;
d. van kranten en tijdschriften.
In uw geval:
U geeft aan dat u wilt weten hoe het zit wanneer een consument een
product wil terugsturen (aangenomen binnen de termijn), maar daarvan
reeds een klein beetje heeft gebuikt om het uit te proberen en waarbij
de verzegeling is verbroken. Het antwoord op die vraag volgt niet
geheel letterlijk uit de aangehaalde wetsartikelen.
Onlangs is vanuit Europees verband de Richtlijn consumentenrechten tot
stand gekomen, die onder andere het recht op herroeping verder heeft
omschreven. Als gevolg hiervan zullen de regels ook in Nederland worden
aangescherpt (beoogd met ingang van 13 juni 2014). Zo zal de
informatieplicht voor verkopers worden aangescherpt en zal ook de
termijn waarbinnen consumenten de overeenkomst kunnen ontbinden
verlengen tot 14 dagen.
Ten behoeve van deze nieuwe ontwikkelingen is deze richtlijn in het
parlement besproken en uit de memorie van toelichting volgt een mooie
samenvatting die - voor zover wij dat hebben opgemaakt - op uw vraag
ziet. Hoever strekt het recht van consumenten in dezen?
"Als uitgangspunt geldt
dat de consument, om de aard, de kenmerken en de werking van de zaken
te controleren, deze slechts op dezelfde manier mag hanteren en
inspecteren als hij dat in een winkel zou mogen doen(overweging 47 van de
richtlijn). Een kledingstuk passen is bijvoorbeeld toegestaan. Wordt
een kledingstuk, zoals een rokkostuum, langer gedragen (bijvoorbeeld op
een gala), dan gaat dit verder dan noodzakelijk en zal de consument
aansprakelijk zijn voor de waardevermindering.
De richtlijn voorziet
nadrukkelijk niet in de mogelijkheid om het ontbindingsrecht bij
verkeerd gebruik van de geleverde zaak te laten vervallen. Uit
overweging 47 van de richtlijn volgt verder dat «de
verplichtingen van de consument bij herroeping
[...] de consument niet [mogen] ontmoedigen zijn herroepingsrecht uit
te oefenen».
In bepaalde gevallen is
het daarom mogelijk dat een zaak in waarde vermindert, maar dat deze
vermindering toch voor rekening van de handelaar blijft. Gedacht kan
worden aan het geval dat een consument via internet een computer koopt.
Zet de consument deze computer aan waardoor automatisch allerlei
software wordt geïnstalleerd die zich aan de gebruiker
aanpast, dan zal doorgaans de waarde van de computer verminderen: om de
computer opnieuw te verkopen zal de software opnieuw
geïnstalleerd moeten worden. Het begrip
«slechts» drukt voorts uit dat zowel de grond als
de omvang van de aansprakelijkheid beperkt is."
(Kamerstukken II, 2012–2013, 33 520, nr. 3, p. 45-46).
Wat uit deze toelichting (die in grote lijnen gelijk is aan de huidige
situatie) valt op te maken, is dat consumenten dus feitelijk dezelfde
rechten hebben om het product te beoordelen, als wanneer zij het
product in een winkel zouden kopen. Met andere woorden: een kledingstuk
kan worden gepast, maar niet gedragen en een parfumflesje dat verzegeld
is mag in beginsel niet na het te openen worden teruggezonden, wil men
van herroeping kunnen spreken. Immers, bij een parfumerie mag men in de
winkel evenmin de verpakking openen. Daartoe staan immers juist veelal
testers opgesteld.
Wij weten niet om welk product het in uw geval gaat, maar wellicht is
het antwoord dus het gemakkelijkst te vinden door te kijken welke
rechten de consument doorgaans in een winkel zou hebben om dit soort
producten te beoordelen, alvorens het te kopen.
Wij hopen u goed van dienst te zijn geweest. Mocht u nog vragen en/of opmerkingen hebben, dan horen wij dit graag.